Świnoujście jest unikalnym i niepowtarzalnym miastem w skali całego kraju. Jedyne miasto wyspiarskie w Polsce leżące na wyspach morskich, położonych w północno-zachodnim krańcu naszego kraju. Wyspy ograniczają od północy wody Bałtyku zaś od południa Zalew Szczeciński i łączące go z morzem trzy cieśniny morskie o nazwach (patrząc od wschodu): Dziwna, Świna i Piana. Dwie największe wyspy to Uznam (tylko wschodni kraniec należy do Polski) i Wolin. W rozlewiskach Świny jest jeszcze około 40 mniejszych wysp i stąd nazwa "Kraina 44 wysp". Wszystkie one należą do terenów miasta Świnoujścia. Choć zabudowa miejska jest tylko na trzech, to jest: na Uznamie, Wolinie i Karsiborze, pozostałe są zamieszkałe tylko przez ptactwo wodne i stanowią fragment Wolińskiego Parku Narodowego lub jak Karsiborska Kępa ścisły rezerwat ptasi.
Położenie wysp w bliskim sąsiedztwie cieśnin duńskich, które łączą Bałtyk z morzem Północnym, a tym samym z oceanem zapewnia im ciągły dopływ świeżej wody, którą północno-zachodnie wiatry (95 %)sztormowe wtłaczają jak życiodajny zastrzyk do zanieczyszczonego Bałtyku. Zaś południowe przesunięcie linii brzegowej powoduje, że Zatoka Pomorska jest akwenem wodnym osłoniętym przed silnymi wiatrami przez Rugię i Uznam , a niezbyt duże jej głębokości powodują intensywne nagrzewanie wody. Na Wyspie Wolin znajduje się najwyższy na całym 524 km polskim wybrzeżu klif Gosań (stromy brzeg morski - 95m n.p.m.), nieco niższe są również na Uznamie. Te strome brzegi są podmywane (abrazja) przez sztormy, a wypłukiwany piasek jest nanoszony (kumulacja) w "lejku" jaki tworzy Zatoka Pomorska, czyli na plażach Świnoujścia.
Właśnie te naturalne warunki powodują ,że kąpielisko świnoujskie ma najczystszą i najcieplejszą wodę oraz najszerszą (ca.100m) plażę z bardzo drobnym i zawsze świeżym piaskiem, bowiem każdego roku przybywa nam około 80 cm plaży. Kąpielisko posiada czwarty rok z rzędu błękitną flagę nadawaną przez UE i żadne inne nie tylko w Polsce, ale i na Bałtyku nie posiada takich walorów kąpieliskowych i klimatycznych.
Dzielnica uzdrowiskowa rozciąga się wzdłuż wybrzeża (na około 3,5km) od Świny do granicy z Niemcami i oddzielona jest od miasta pasem zieleni szerokości od 200 - 400m, który ją izoluje tworząc enklawę ciszy, specyficznego klimatu i nastroju. W tym pasie zieleni zlokalizowane są liczne ośrodki rekreacyjne, kulturalne i sportowe takie jak: amfiteatr, korty tenisowe w tym kryte, lodowisko, dwa stadiony sportowe i inne. Dzielnica ta to kompleks kilkudziesięciu domów wczasowych, sanatoriów, SPA i "Uzdrowisko Świnoujście" SA, które dysponuje 9 ośrodkami i wykonuje w swoich zakładach przyrodoleczniczych około 50 różnych zabiegów, mając do dyspozycji naturalne zasoby solanki bromkowo - jodkowo - sodowej i borowiny nizinnej oraz najnowocześniejszą aparaturę rehabilitacyjną. Uzdrowisko specjalizuje się w leczeniu chorób: kardiologicznych, narządu ruchu, endokrynologicznych, dermatologicznych, reumatologicznych, pulmonologicznych oraz otyłości.
Unikalność miasta przejawia się także w jego promowym charakterze. Posiadamy trzy przeprawy promowe, które są dużą atrakcją dla turystów i jak przystało na wyspiarzy można dostać się do nas tylko promem przez cieśninę. Dwie przeprawy są miejskie: jedna dla samochodów osobowych i pieszych, druga dla wszystkich innych pojazdów i pieszych. Trzecia - to najnowocześniejszy na Bałtyku międzynarodowy terminal promowy, który łączy nie tylko Polskę, ale całą południową Europę ze Skandynawią. Wyposażony jest jak nowoczesne lotniska, gdzie z hali dworca poprzez pasaże i specjalne rękawy wsiada się na prom. Posiada sześć stanowisk cumowniczych, w tym poza samochodowymi również dwa kolejowe. Świnoujście to promowa stolica Polski. Są również dwa lądowe przejścia graniczne : jedno dla pieszych i samochodów osobowych, drugie dla pieszych i samochodów do 7,5t oraz autokarów. Miasto posiada 5 portów : handlowy, pasażerski, rybacki, wojenny (włączony w struktury NATO) i jachtowy.
Świnoujście to również twierdza na wyspach. Są tu trzy XIX w. twierdze pruskie. Na Uznamie: Fort Zachodni i Fort Anioła, a na Wolinie: Fort Gerharda, ponadto kilkanaście innych umocnień militarnych i baterii artyleryjskich z różnych późniejszych okresów rozrzuconych na obu wyspach - wszystkie dostępne dla turystów.
Okolice Świnoujścia to :od wschodu - Woliński Park Narodowy z wieloma godnymi obejrzenia obiektami przyrodniczymi, oraz stary, bo aż ponad 1000 letni Wolin, pierwszy polski port morski Mieszka I po zdobyciu Pomorza i miasta w 967 roku. Jak również zrekonstruowane Centrum Słowian i Wikingów.
Od zachodu to - niemieckie "Cesarskie kurorty wyspy Uznam" i słynny hitlerowski ośrodek broni rakietowej V-2 w Peenemünde, oraz Wyspa Rugia ze słynnym słowiańskim grodziskiem w Arkonie.
Od południa to – kanały, rozlewiska Świny i olbrzymi Zalew Szczeciński – raj żeglarzy, wędkarzy i ostoja ptactwa wodnego.
Od północy natomiast cała Skandynawia i bezpośrednio dostępne naszymi promami: Kopenhaga w Danii, Malmö i Ystad w Szwecji, Rønne na duńskim Borholmie, a dalej autokarami wszystkie inne miejsca z fiordami norweskimi włącznie. Stąd jest również blisko do Berlina.
Tu trzeba po prostu przyjechać !
ZDZISŁAW OKONIEWSKI
Zachodniopomorski Przewodnik
Terenowy i Miejski. Pilot Wycieczek
Instruktor Przewodnictwa PTTK
Tel./fax.091 327 48 58 ; 602 719 828
e - mail : okopol@slowianin.pl